Medinilla

Medinilla magnifica
Medinilla wspaniała (Medinilla magnifica)

Egzotyczna piękność  z odległych Filipin zyskała wielu miłośników także w Polsce.  W istocie bowiem medinilla wspaniała zasługuje na swoją nazwę. Zachwyca wyjątkowymi, niezwykle efektownymi kwiatami i przyciąga wzrok dzięki dużym, ciemnozielonym liściom. Uważana powszechnie za „kapryśną”, faktycznie jest trudna w uprawie. Jednak staranna i cierpliwa pielęgnacja może przynieść naprawdę spektakularne efekty.

Nazwa

Pomimo, iż do rodzaju Medinilla zalicza się około 400 gatunków, tylko jeden z nich zdobył  popularność i stał się znany niemal na całym świecie. Mowa o medinilli wspaniałej (Medinilla magnifica Lindl.). Roślina należy do rodziny zaczerniowatych (Melastomataceae Juss.). Nazwę rodzajową utworzono na cześć Hiszpana Jose de Medinilla y Pineda, który był na początku XIX w. gubernatorem wysp znanych jako Mariany (położonych na zachodnim północnym Pacyfiku , na południowy wschód od Japonii i na wschód od Filipin). To właśnie on w 1820 r.  w tropikalnej puszczy natrafił na niezwykłej urody roślinę i przyczynił się następnie do jej popularyzacji w Europie.  Nazwa gatunkowa pochodzi z kolei od łacińskiego słowa magnifica, które oznacza : piękny, wspaniały, majestatyczny. W swojej ojczyźnie (czyli na Filipinach), roślina ta jest znana jako kapa-kapa. Można się także spotkać z licznymi potocznymi określeniami dla tego gatunku : malezyjska orchidea, różowa latarnia, różowe grono, krzew żyrandolowy, drzewo żyrandolowe, drzewo świecznikowe czy nawet – żyrandol z dżungli.

Występowanie

Ojczyzną medinilli wspaniałej są Filipiny (wyspy Luzon, Mindanao, Mindoro, Negros, Panay). Można ją tam spotkać dziko rosnącą w wilgotnych lasach, na pagórkach i w obszarach górskich. Jej zasięg obejmuje wysokość od 300 do 1400 m n.p.m. Warto wspomnieć, że w stanie dzikim na Filipinach stała się w ostatnich latach niezwykle rzadka i obecnie znajduje się na liście zagrożonych gatunków. Ze względu na niezwykłe walory dekoracyjne kwiatów jest chętnie uprawiana w wielu krajach świata, głównie w szklarniach, oranżeriach i w domach – również w Polsce. W ciepłych, wilgotnych rejonach  świata (np. na południu Stanów Zjednoczonych czy na Hawajach) może z powodzeniem rosnąć w gruncie. Inne gatunki z rodzaju Medinilla występują w tropikalnej Afryce, Azji Południowo – Wschodniej oraz na wyspach Pacyfiku.

Opis

Medinilla wspaniała jest zimozielonym, rozłożystym krzewem, który w warunkach naturalnych dorasta do 3 czy nawet 4 m, a w uprawie może osiągnąć 1,5 – 2 m. Posiada liczne, wyraźnie kanciaste pędy, dołem zdrewniałe, z kępkami sztywnych szczecin (o długości około 1 cm) w węzłach. Z reguły gałązki są dość grube, jednak niezbyt sztywne, przez co zwieszają się na boki. Duże liście są niewątpliwą ozdobą medinilli. Intensywnie zielone, skórzaste i błyszczące, charakteryzują się wyraźnie zaznaczonym unerwieniem i ostrym wierzchołkiem. Położone są  naprzeciwlegle, nie mają ogonków, z reguły są podłużne, odwrotnie jajowate i osiągają do 35 cm długości i 25 cm szerokości. Najbardziej imponującą i  charakterystyczną częścią rośliny są kwiatostany. Mają postać kaskadowo zwisającej wiechy o długości do 40 cm. Kwiaty są niewielkie, intensywnie różowe, o pięciu płatkach, zebrane w grona (po nawet 200 sztuk). Nad każdym gronem wyrastają duże, różowe, jajowate przykwiatki  (zebrane po 2-3 w okółku), tworząc nad kwiatami rodzaj „baldachimu”. Kwiaty przyciągną pszczoły, motyle i inne owady zapylające. W naturze kwitnienie może trwać kilka miesięcy, w domowych warunkach nie dłużej niż dwa miesiące. Owoce mają postać kulistych, purpurowych jagód o średnicy około 6 mm i zawierają maleńkie nasiona.

Zastosowanie

Medinilla wspaniała jest rzeczywiście piękną i efektowną rośliną ozdobną. Zdobyła popularność w wielu krajach świata. W Europie jest ceniona szczególnie w Holandii i Wielkiej Brytanii, ale także w Polsce od kilku lat systematycznie przybywa jej zwolenników.  Jest dosyć wymagająca, dlatego jej uprawa to zajęcie dla ambitnych i cierpliwych miłośników roślin. Trud włożony w zapewnienie jej odpowiednich warunków i systematyczną pielęgnację zostaje jednak nagrodzony wyjątkowo pięknymi kwiatami. Warto wiedzieć, że medinilla lubi żyzne, próchniczne podłoża i wymaga nawożenia. Szczególnie ważne jest zapewnienie jej odpowiedniej, dość wysokiej wilgotności powietrza. Trzeba natomiast unikać nadmiernego podlewania i intensywnego nasłonecznienia. Jak zatem należy pielęgnować tą egzotyczną piękność ?

Medinilla – jak dbać

  1. Wybierając odpowiednie miejsce dla medinilli warto wziąć pod uwagę możliwość jej uprawy jako rośliny wiszącej. Jeśli chcemy ją postawić, musimy dysponować odpowiednio wysoką doniczką, tak aby jej ciężkie, zwisające kwiatostany nie kładły się na podłożu.
  2. Przewieszające się, ciężkie pędy medinilli warto podeprzeć np. za pomocą bambusowych podpórek (aby zapobiec ich połamaniu się).
  3. Stanowisko powinno być jasne, ale ze światłem rozproszonym. Wystawienie medinilli na bezpośrednie działanie silnych promieni słonecznych może skutkować poparzeniem liści.
  4. W okresie od początku wiosny do końca lata (kwiecień – wrzesień) należy zapewnić roślinie temperaturę w zakresie 20 – 25°C, natomiast w okresie jesienno – zimowym medinilla wspaniała przechodzi okres spoczynku i powinna przebywać w pomieszczeniu o temp. 15 – 17°C (jest to warunek konieczny do wykształcenia pędów kwiatowych).
  5. Gleba odpowiednia dla medinilli musi być wyraźnie kwaśna (pH 4 – 4,5), przepuszczalna i próchnicza.
  6. W okresie kwitnienia i wzrostu (wiosna – lato) medinilla powinna być zasilana nawozem nie zawierającym wapnia oraz mieć zapewnioną wysoką wilgotność powietrza i gleby (podlewamy miękką, letnią wodą).
  7. W czasie odpoczynku zimowego roślinę podlewamy oszczędniej (pamiętając o zachowaniu wysokiej wilgotności powietrza) a nawożenie przerywamy i podejmujemy na nowo dopiero po pojawieniu się pąków kwiatowych.
  8. Przesadzanie wykonujemy możliwie jak najrzadziej – wystarczy raz na kilka lat. Warto wiedzieć, że czym starsza jest roślina, tym większa szansa, iż przetrwa ten zabieg bez szwanku.

Ciekawostki

Medinilla wspaniała w naturze jest epifitem – to znaczy występuje na innych roślinach, w tym przypadku na drzewach (głownie z rodziny Dipterocarpaceae). Przy tym nie prowadzi pasożytniczego trybu życia. Zatapia korzenie w dziuplach i załomach gałęzi drzew, korzystając z materii organicznej (złożonej głownie z resztek roślinnych), która się tam zgromadziła. Przypomina pod tym względem storczyki, jednak w odróżnieniu od nich nie posiada korzeni powietrznych, służących do wchłaniania wilgoci atmosferycznej i składników odżywczych.  W  tym procesie najważniejszą rolę odgrywają u medinilli jej duże i soczyste liście.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.