Medinilla

Medinilla magnifica
Medinilla magnifica

Egzotyczna piękność  z odległych Filipin zyskała wielu miłośników także w Polsce.  W istocie bowiem medinilla wspaniała zasługuje na swoją nazwę. Zachwyca wyjątkowymi, niezwykle efektownymi kwiatami i przyciąga wzrok dzięki dużym, ciemnozielonym liściom. Uważana powszechnie za „kapryśną”, faktycznie jest trudna w uprawie. Jednak staranna i cierpliwa pielęgnacja może przynieść naprawdę spektakularne efekty.

Nazwa

Pomimo, iż do rodzaju Medinilla zalicza się około 400 gatunków, tylko jeden z nich zdobył  popularność i stał się znany niemal na całym świecie. Mowa o medinilli wspaniałej (Medinilla magnifica Lindl.). Roślina należy do rodziny zaczerniowatych (Melastomataceae Juss.). Nazwę rodzajową utworzono na cześć Hiszpana Jose de Medinilla y Pineda, który był na początku XIX w. gubernatorem wysp znanych jako Mariany (położonych na zachodnim północnym Pacyfiku , na południowy wschód od Japonii i na wschód od Filipin). To właśnie on w 1820 r.  w tropikalnej puszczy natrafił na niezwykłej urody roślinę i przyczynił się następnie do jej popularyzacji w Europie.  Nazwa gatunkowa pochodzi z kolei od łacińskiego słowa magnifica, które oznacza : piękny, wspaniały, majestatyczny. W swojej ojczyźnie (czyli na Filipinach), roślina ta jest znana jako kapa-kapa. Można się także spotkać z licznymi potocznymi określeniami dla tego gatunku : malezyjska orchidea, różowa latarnia, różowe grono, krzew żyrandolowy, drzewo żyrandolowe, drzewo świecznikowe czy nawet – żyrandol z dżungli.

Występowanie

Ojczyzną medinilli wspaniałej są Filipiny (wyspy Luzon, Mindanao, Mindoro, Negros, Panay). Można ją tam spotkać dziko rosnącą w wilgotnych lasach, na pagórkach i w obszarach górskich. Jej zasięg obejmuje wysokość od 300 do 1400 m n.p.m. Warto wspomnieć, że w stanie dzikim na Filipinach stała się w ostatnich latach niezwykle rzadka i obecnie znajduje się na liście zagrożonych gatunków. Ze względu na niezwykłe walory dekoracyjne kwiatów jest chętnie uprawiana w wielu krajach świata, głównie w szklarniach, oranżeriach i w domach – również w Polsce. W ciepłych, wilgotnych rejonach  świata (np. na południu Stanów Zjednoczonych czy na Hawajach) może z powodzeniem rosnąć w gruncie. Inne gatunki z rodzaju Medinilla występują w tropikalnej Afryce, Azji Południowo – Wschodniej oraz na wyspach Pacyfiku.

Opis

Medinilla wspaniała jest zimozielonym, rozłożystym krzewem, który w warunkach naturalnych dorasta do 3 czy nawet 4 m, a w uprawie może osiągnąć 1,5 – 2 m. Posiada liczne, wyraźnie kanciaste pędy, dołem zdrewniałe, z kępkami sztywnych szczecin (o długości około 1 cm) w węzłach. Z reguły gałązki są dość grube, jednak niezbyt sztywne, przez co zwieszają się na boki. Duże liście są niewątpliwą ozdobą medinilli. Intensywnie zielone, skórzaste i błyszczące, charakteryzują się wyraźnie zaznaczonym unerwieniem i ostrym wierzchołkiem. Położone są  naprzeciwlegle, nie mają ogonków, z reguły są podłużne, odwrotnie jajowate i osiągają do 35 cm długości i 25 cm szerokości. Najbardziej imponującą i  charakterystyczną częścią rośliny są kwiatostany. Mają postać kaskadowo zwisającej wiechy o długości do 40 cm. Kwiaty są niewielkie, intensywnie różowe, o pięciu płatkach, zebrane w grona (po nawet 200 sztuk). Nad każdym gronem wyrastają duże, różowe, jajowate przykwiatki  (zebrane po 2-3 w okółku), tworząc nad kwiatami rodzaj „baldachimu”. Kwiaty przyciągną pszczoły, motyle i inne owady zapylające. W naturze kwitnienie może trwać kilka miesięcy, w domowych warunkach nie dłużej niż dwa miesiące. Owoce mają postać kulistych, purpurowych jagód o średnicy około 6 mm i zawierają maleńkie nasiona.

Zastosowanie

Medinilla wspaniała jest rzeczywiście piękną i efektowną rośliną ozdobną. Zdobyła popularność w wielu krajach świata. W Europie jest ceniona szczególnie w Holandii i Wielkiej Brytanii, ale także w Polsce od kilku lat systematycznie przybywa jej zwolenników.  Jest dosyć wymagająca, dlatego jej uprawa to zajęcie dla ambitnych i cierpliwych miłośników roślin. Trud włożony w zapewnienie jej odpowiednich warunków i systematyczną pielęgnację, zostaje nagrodzony wyjątkowo pięknymi kwiatami. Warto wiedzieć, że medinilla lubi żyzne, próchniczne podłoża i wymaga nawożenia. Szczególnie ważne jest zapewnienie jej odpowiedniej, dość wysokiej wilgotności powietrza. Trzeba natomiast unikać nadmiernego podlewania i intensywnego nasłonecznienia.

Ciekawostki

Medinilla wspaniała w naturze jest epifitem – to znaczy występuje na innych roślinach, w tym przypadku na drzewach (głownie z rodziny Dipterocarpaceae). Przy tym nie prowadzi pasożytniczego trybu życia. Zatapia korzenie w dziuplach i załomach gałęzi drzew, korzystając z materii organicznej (złożonej głownie z resztek roślinnych), która się tam zgromadziła. Przypomina pod tym względem storczyki, jednak w odróżnieniu od nich nie posiada korzeni powietrznych, służących do wchłaniania wilgoci atmosferycznej i składników odżywczych.  W  tym procesie najważniejszą rolę odgrywają u medinilli  jej duże i soczyste liście.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.