Milin

Milin amerykański
Milin amerykański

Milin amerykański to niezwykle piękne pnącze, które zadomowiło się także u nas. Szmaragdowe, pierzaste liście i urocze, zwykle pomarańczowe kwiaty w kształcie wdzięcznych trąbek, to jego wizytówka. Szybko się rozrasta, jest odporny na choroby i stosunkowo mało wymagający. Łatwo się wspina po wszelkich podporach, dzięki czemu sprawdza się jako roślina okrywowa i daje się ciekawie zaaranżować na kratkach i pergolach. Umiejętne przycinanie i właściwa pielęgnacja może uczynić z milinu prawdziwy klejnot w ogrodzie.

Nazwa

Rodzaj milin (Campsis) obejmuje tylko dwa gatunki oraz mieszańca powstałego między nimi. W Polsce zdecydowanie bardziej znany jest milin amerykański (Campsis radicans), ponieważ da się go uprawiać w naszych warunkach. Znacznie mniej osób słyszało o milinie wielkokwiatowym (Campsis grandiflora) czy o mieszańcu : milinie pośrednim (Campsis ×tagliabuana (Vis.) Rehder), uzyskanym w połowie XIX w. W przypadku milinu amerykańskiego drugi człon nazwy wskazuje na jego pochodzenie. Rośliny te należą do rodziny bignoniowatych (Bignoniaceae), dlatego można się także spotkać z takimi łacińskimi nazwami milinu amerykańskiego jak Bignonia radicans, Bignonia coccinea czy Bignonia florida.  Nazwa rodzajowa Campsis pochodzi z języka greckiego  (kampsis – krzywizna, wygięcie) i odzwierciedla kształt pręcików. Z kolei człony gatunkowe nazw pochodzą z łaciny : radicans nawiązuje do łodyg, które wytwarzają korzenie (radix to po łacinie korzeń), a grandiflora oznacza „posiadający wielkie kwiaty”. Milin zwyczajowo jest nazywany trąbą lub trąbką, co wzięło się od kształtu kwiatów. Dla gatunku Campsis radicans spotykane w różnych krajach nazwy można tłumaczyć jako : trąbka winorośli czy winorośl trąbkowa albo pnącze trąbkowe, a Campsis grandiflora jest znany jako : chińska trąbka winna lub chińska trąbka winorośli. Warto wspomnieć, iż obecnie znanych jest wiele odmian milinu amerykańskiego, posiadających kwiaty w różnych odcieniach kolorów : czerwonego, pomarańczowego i żółtego.

Campsis radicans
Campsis radicans

Występowanie

Milin wielkokwiatowy pochodzi z Chin. Natomiast ojczyzną milinu amerykańskiego (jak sama nazwa wskazuje) jest kontynent amerykański. W stanie naturalnym można go spotkać w południowo – wschodnich rejonach Stanów Zjednoczonych. Występuje głównie w lasach i na brzegach rzek. Obecnie poza obszarami naturalnego występowania rozprzestrzenił się gdzieniegdzie na tyle, że bywa uznawany za gatunek inwazyjny. W uprawie jest powszechny w wielu częściach świata o sprzyjającym mu klimacie – głównie subtropikalnym i umiarkowanym, w tym również w Polsce. Główna część upraw przypada na Stany Zjednoczone, ale można go także spotkać np. na południu Kanady.  Jest popularny w Europie, dokąd przywędrował już w XVII w. (niektóre źródła podają rok 1640), sprowadzony przez angielskich kolonistów z Wirginii. Początkowo był atrakcją dla nielicznych, pielęgnowaną przez królewskich ogrodników;  z czasem stał się dostępny dla wszystkich i zawitał do parków i przydomowych ogródków. Milin amerykański możemy powszechnie spotkać np. w krajach basenu Morza Śródziemnego.

Opis

Oba gatunki milinu (oraz ich mieszaniec) to wieloletnie, żywiołowe i ekspansywne pnącza liściaste. Wytwarzają korzenie powietrzne i masę efektownych kwiatów w kształcie trąbek. W poniższym opisie skupimy się na milinie amerykańskim, jako bardziej u nas znanym i dostępnym.  Jest to silne pnącze, które może osiągnąć wysokość nawet do 10 m. Posiada dość gruby pień i liczne gałęzie, które wytwarzają korzenie powietrzne służące do mocowania rośliny na różnego typu podporach. Młode pędy są zielone, a roczne i starsze pokryte jasnobrązową, łuszczącą się korą. Rośnie szybko (nawet 2 – 4 metry rocznie) i dlatego (w uprawie) powinien być przycinany, aby zachował ładny kształt. Liście są naprzeciwległe, ciemnozielone i nieparzystopierzaste, o długości do 30 cm. Składają się z 7-11 jajowatych listków o piłkowanym brzegu. Kwiaty osiągają do 10 cm długości, a dzięki zrośniętym płatkom mają charakterystyczny kształt trąbek. Tworzą baldachogrona liczące od 4 do 12 kwiatów. Rozwijają się w okresie od lipca do września. Są obupłciowe, zapylane przez owady i kolibry. Owoce to wydłużone (10-20 cm), ostro zakończone i twarde torebki, przypominające strąki. Wewnątrz znajdują się dwuczęściowe, płaskie nasiona zaopatrzone w skrzydełka.  Torebki  stopniowo zmieniają kolor na brązowy, wysychają i pękają, po czym nasiona są roznoszone przez wiatr.  Milin lubi miejsca słoneczne i osłonięte od wiatru, toleruje spadki temperatur (wyhodowano specjalne odmiany o dość dużej mrozoodporności ).

Zastosowanie

Milin amerykański to piękna roślina ozdobna. Wzrok przyciągają liczne jaskrawe kwiaty i dekoracyjne, pierzaste liście. Intensywny wzrost pozwala na szybkie zastosowanie go w charakterze naturalnej osłony, np. jakiś niezbyt atrakcyjnych wizualnie ścian budynków, płotów czy parkanów. W naturze dobrze wspina się po drzewach, a w uprawie – po wszelkich elementach architektury ogrodowej (pergolach, altanach, słupkach, kratkach itd.). Może być także uprawiany w pojemnikach, dużych donicach itp. Kwiaty przyciągają kolibry i przedstawicieli innych gatunków ptaków, które mogą być dodatkową atrakcją ogrodów. Gatunek Campsis grandiflora jest znacznie mniej wytrzymały od swojego amerykańskiego kuzyna, dlatego nie jest tak bardzo rozpowszechniony w uprawie.

Milin amerykański
Milin amerykański – zdjęcie zrobione w Czarnogórze

Ciekawostki

Jaskrawo wybarwione kwiaty milinu służą do przywabiania zapylaczy. Ich kształt  zbliżony do trąbek i bogactwo nektaru to oferta skierowana przede wszystkim do kolibrów. W warunkach naturalnych to właśnie one spełniają główną rolę w zapylaniu kwiatów. W związku z tym  kwiaty milinu nie pachną, bo… nie muszą. Większość ptaków ma ograniczoną wrażliwość na zapachy i ładna woń nie jest milinom potrzebna, aby przyciągnąć uwagę kolibrów. Oprócz tych drobnych ptaków rolę zapylaczy pełni też wiele owadów, głównie trzmiele.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.