Rodgersja

Rodgersja stopowcolistna (Rodgersia podophylla)

Rodgersje to pełne wdzięku, ale często niedoceniane byliny ozdobne. A może warto poznać je bliżej ? Rośliny nie mają dużych wymagań, a potrafią czarować oryginalnymi kwiatami i efektownymi liśćmi. W naturze często występują w podmokłych lasach i zaroślach, co predysponuje je do zajmowania szczególnych miejsc w ogrodzie. Z powodzeniem mogą rosnąć w cieniu oraz w miejscach o dużej wilgotności podłoża. Dobrze czują się w sąsiedztwie oczek wodnych i w towarzystwie innych „wilgociolubnych” roślin.

Nazwa

Rodgersje skupione są w niewielkim, bo liczącym zaledwie 5 gatunków (według niektórych systematyków 6) rodzaju Rodgersia. Jest on częścią rodziny skalnicowatych (Saxifragaceae). Łacińska nazwa rodzaju została wymyślona w 1885 r. przez uczonego amerykańskiego A. Graya i jest hołdem dla admirała Johna Rodgersa (1812 – 1882).To właśnie on dowodził w latach 50-tych XIX w. ekspedycją do Japonii, podczas której doszło do odkrycia nowego gatunku – rośliny określanej później mianem Rodgersia podophylla. Nazwy poszczególnych gatunków rodgersji nawiązują do wyglądu liści, bądź miejsca występowania danej rośliny. W obrębie rodzaju mamy więc : rodgersję kasztanowcolistną (Rodgersia aesculifolia), rodgersję stopowcolistną – nazywaną także rodgersją japońską (Rodgersia podophylla), rodgersję bzolistną (Rodgersia sambucifolia), rodgersję pierzastą (Rogdersia pinnata), oraz rodgersję nepalską (Rodgersia nepalensis). W dawnych klasyfikacjach można się spotkać z gatunkiem rodgersja tarczolistna (Rodgersia tabularis), obecnie przeniesionym do odrębnego, monotypowego rodzaju tawułkowiec (Astilboides tabularis).

Rodgersja kasztanowcolistna (Rodgesia aesculifolia)

Występowanie

Ojczyzną rodgersji jest wschodnia część kontynentu azjatyckiego. Rodgersja kasztanowcolistna rośnie dziko na stokach górskich i nad brzegami wód w Chinach i Nepalu. Rodgersja stopowcolistna występuje w naturze w Japonii (na wyspie Honsiu) i Korei. Pozostałe gatunki mają naturalne stanowiska na terenie Chin, Tybetu i Nepalu. Preferują lasy i cieniste zarośla, często występując wzdłuż strumieni i potoków. Rodgersje są też są uprawiane w charakterze roślin ozdobnych na kontynencie azjatyckim, w Europie i Ameryce. Po odkryciu w połowie XIX w. w Japonii rodgersja stopowcolistna została zawieziona do Stanów Zjednoczonych, gdzie zaczęto ją uprawiać. Stamtąd w niedługim czasie gatunek trafił do Europy i rozprzestrzenił się, sadzony w parkach i ogrodach. Rodgersja kasztanowcolistna została odkryta nieco później (bo w 1869 r.) przez ojca Armanda Dawida i również szybko przyjęła się na Starym Kontynencie jako roślina ozdobna. Rodgersję bzolistną odkryto na początku XX w. w Chinach.

Rodgersja stopowcolistna

Opis

Wszystkie gatunki rodgersji to byliny. Rodgersja kasztanowcolistna dorasta do około metra wysokości i tworzy szerokie kępy. Jej zasadniczą część stanowi pokryte łuskami podziemne kłącze, z którego wyrastają dekoracyjne, dłoniaste liście złożone z 5 – 7 pojedynczych listków. Wyglądem przypominają na pierwszy rzut oka liście kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum). Blaszka liściowa jest zielona, wyraźnie unerwiona z piłkowanym brzegiem. Kwiaty rodgersji są drobne (średnica 2-8 mm) i białe, zebrane w luźne wiechy, wyrastające na długich łodygach wysoko ponad kępę liści. W porze kwitnienia (od czerwca do sierpnia) rodgersja kasztanowcolistna wygląda bardzo dekoracyjnie, zwłaszcza że wyhodowano liczne odmiany o kremowej, różowej bądź czerwonej barwie kwiatów. Kwiaty są pachnące i przyciągają owady. Wobec braku płatków ważną część kwiatu stanowi kielich, który wraz z pręcikami i słupkami odpowiada za jego barwę. Owocem jest dwu- lub trójklapowa torebka, zawierająca liczne, drobne nasiona.

Rodgersja stopowcolistna ma charakterystyczne dłoniaste liście, których blaszka przypomina stopę kaczki. Ich wygląd bywa także kojarzony z wyglądem liści stopowców (stąd nazwa gatunkowa). Pojedynczy liść składa się z 5 – 7 małych listków. Kwiaty są białe, delikatne. Liście przybierają jesienią czerwono-brązowy kolor. Rodgersja bzolistna jest najmniejszym ze wszystkich gatunków rodgersji. Dorasta do około 50 cm wysokości. Posiada liście pierzaste, zielone zarówno latem, jak i jesienią.

Zastosowanie

Rodgersje znalazły zastosowanie w charakterze roślin ozdobnych. Największą popularność w tym względzie zyskali przedstawiciele trzech gatunków (oraz ich odmiany) : rodgersji kasztanowcolistnej, rodgersji stopowcolistnej oraz rodgersji pierzastej. Trzeba też nadmienić, że rodgersje łatwo tworzą mieszańce międzygatunkowe. Generalnie są to rośliny długowieczne (mogą żyć nawet kilkadziesiąt lat) i mało wymagające, a przy tym niezwykle dekoracyjne. Możemy je więc spotkać w formie nasadzeń w parkach i ogrodach, ale także na miejskich skwerach i klombach. Mogą być ciekawym elementem ogrodów o charakterze leśnym bądź pełnić funkcję roślin okrywowych. Z powodzeniem można posadzić rodgersję na brzegu oczka wodnego lub pod drzewami. Choć kwiaty rodgersji są bardzo ładne, jednak największym atutem rośliny są duże, dekoracyjne liście. U poszczególnych gatunków przybierają one różne kształty, a w przypadku odmian ozdobnych mogą mieć różne barwy – w odcieniach zieleni, w kolorze miedzianym czy brązowym. A jesienią mogą się wybarwiać na jeszcze inne kolory.

Rodgersja kasztanowcolistna – młode liście i pędy kwiatowe

Uprawa rodgersji

Rodgersje są dość łatwe w uprawie, odporne na choroby i szkodniki. Ich wymagania dotyczą głównie wysokiej wilgotności podłoża. Najlepiej czują się w miejscach półcienistych i zacienionych, ale mogą rosnąć także w pełnym słońcu (o ile będą regularnie podlewane, zwłaszcza w upalne dni). Daje to szerokie pole manewru przy wyborze odpowiedniego stanowiska. Rośliny preferują wilgotne, żyzne, zasobne w próchnicę podłoże i dobrze będą rosły np. w towarzystwie paproci. Rozmnażanie rodgersji polega na podziale kłączy (na jesieni) bądź wysiewaniu nasion. W bardzo mroźne zimy rośliny warto okrywać. Wybierajmy też dla nich miejsca osłonięte od wiatru, aby ochronić przed uszkodzeniami ich duże liście. Warto wspomnieć, że rodgersje mogą być uprawiane nie tylko gruncie, ale także w dużych pojemnikach.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.