Złotlin

Kerria japonica "Pleniflora"
Kerria japonica „Pleniflora”

Znakiem rozpoznawczym tego krzewu (a właściwie jego najbardziej popularnej odmiany, czyli Kerria japonica „Pleniflora”) są urocze złotożółte kwiaty przypominające pompony, oblepiające wiotkie, jasnozielone gałązki. Całość tworzy naprawdę malowniczy efekt. Gęstwina kwiatów złotlinu cieszy oczy i potrafi rozjaśnić swym blaskiem nawet najciemniejszy zakątek ogrodu. Mało wymagający i odporny na niekorzystne warunki złotlin może sprawić radość także początkującym ogrodnikom.

Nazwa

Złotlin należy do rodziny różowatych (Rosaceae). Jego łacińska nazwa rodzajowa to Kerria. Jedynym przedstawicielem tego rodzaju jest złotlin japoński (Kerria japonica), nazywany też niekiedy chińskim. Jego nazwa wzięła się od nazwiska jednego z ogrodników Kew – Williama Kerra, który w 1804 r.  został oddelegowany do Kompanii Wschodnioindyjskiej w Chinach w celu poszukiwania nieodkrytych roślin. Oprócz wielu ciekawych okazów znalazł tam żółto kwitnący krzew o pełnych kwiatach, czyli złotlin w formie „Pleniflora”, który następnie sprowadził do Europy. Obecnie gatunek ten jest znany w wielu krajach pod różnymi określeniami (funkcjonującymi w mowie potocznej), takimi jak : japońska złota róża, żydowski ślaz czy guzik kawalera. Można także spotkać nazwę „wielkanocna róża”, która wiąże się z wczesnowiosenną porą kwitnięcia krzewu i wyglądem kwiatów. Istnieje wiele odmian złotlinu różniących się formą kwiatów czy wyglądem liści np. „Picta” o pojedynczych kwiatach i liściach barwy szarozielonej z białym obrzeżem, czy „Aureo-variegata” z liśćmi o żółtych brzegach.

Złotlin japoński Kerria japonica
Złotlin japoński (Kerria japonica)

Występowanie

Ojczyzną złotlinu są obszary Dalekiego  Wschodu, a konkretnie – środkowe i zachodnie Chiny (niektóre źródła podają również Japonię, gdzie jest od wieków uprawiany). Jego naturalne siedliska to obszary wyżynne, brzegi rzek, skalne wąwozy i zarośla. Można go spotkać na zboczach górskich na wysokości 200 – 3000 m. Jako bardzo dekoracyjny, a przy tym mało wymagający gatunek, złotlin jest obecnie uprawiany w wielu krajach świata. Warto wspomnieć, że wytrzymuje mrozy do – 20 °C , dzięki czemu może być z powodzeniem uprawiany w gruncie także w strefie klimatu umiarkowanego. Do Europy został sprowadzony na początku XIX w., szybko też zawitał do Polski, bo już w 1820 r.  Oprócz egzemplarzy nasadzonych można niejednokrotnie spotkać rośliny zdziczałe, które świetnie sobie radzą w środowisku naturalnym.

Opis

Złotlin jest krzewem dorastającym do maksymalnej wysokości 3 m i osiągającym szerokość do 1,5 m. Wytwarza podziemne rozłogi, płytko umieszczone w glebie, dzięki którym może się efektywnie rozrastać na boki. Jego pędy są gładkie i jaskrawozielone, słabo rozgałęzione. Górne gałązki są dość wiotkie, a nawet zwisające. Podłużnie jajowate liście cechują się jasnozieloną barwą i wyraźnym unerwieniem.  Wyrastają na gałązkach pojedynczo, naprzemianległe.  Mierzą od 4 do 7 cm długości i mają podwójnie piłkowane brzegi. Kwiaty wyrastają gęsto wzdłuż szczytowych części pędów. W przypadku form rosnących dziko są pojedyncze, pięciopłatkowe, jasnożółtego koloru, o średnicy 2-3 cm. Natomiast w przypadku najpopularniejszej odmiany spotykanej w uprawie, tj. Kerria japonica „Pleniflora”, są znacznie bardziej dekoracyjne – złożone z wielu złocistych płatków, tworzących kulisty kwiat na kształt różyczki lub pompona. Średnica pojedynczego kwiatu dochodzi u tej formy do około 4 – 5 cm. Owocami są suche orzeszki o ciemnej barwie i długości 5 mm, które jednak w naszych warunkach klimatycznych zawiązują się bardzo rzadko. Warto wspomnieć, że choć liście złotlinu jesienią żółkną i opadają, to jego gałązki cały czas pozostają żywo zielone.

Złotlin japoński
Złotlin japoński

Zastosowanie

Kerria japonica to niezwykle efektowny krzew ozdobny. Jego atrakcyjne, jaskrawożółte kwiaty rozjaśnią ciemniejsze zakątki ogrodu, ładnie też komponują się z innymi gatunkami. Nie ma wygórowanych wymagań pielęgnacyjnych i jest odporny na niesprzyjające warunki klimatyczne i choroby. Z tego powodu jest popularnie sadzony w przydomowych ogródkach, parkach, alejkach i na skwerach. Trzeba jednak pamiętać o zapewnieniu złotlinowi odpowiedniej ilości przestrzeni albo przycinać  nadmiernie rozrastające się gałązki. To idealny krzew dla początkujących bądź mało doświadczonych ogrodników. Roślina świetnie radzi sobie sama, w związku z czym praktycznie nie jest potrzebne nawożenie. Należy unikać zbytniego zasilania, które sprzyja nadmiernemu wzrostowi wegetatywnemu i zarazem mniejszemu kwitnieniu.

Ciekawostki

Złotlin kwitnie tylko na młodych przyrostach, dlatego dla utrzymania obfitego kwitnięcia niezbędne jest prawidłowe przycinanie. Najodpowiedniejsze jest dla niego miejsce w półcieniu. Wystawienie na długotrwałe, bezpośrednie działanie światła słonecznego powoduje rozjaśnienie płatków kwiatów. Ciekawostką jest obecność w liściach złotlinu niewielkich ilości cyjanowodoru, czyli tzw. kwasu pruskiego (0,002%). Jest to związek silnie toksyczny (dawka letalna dla człowieka o masie 60 kg wynosi około 50–60 mg), który może powodować niewydolność oddechową i w konsekwencji śmierć. Prócz tego liście złotlinu są bogatym (choć niewykorzystanym) źródłem witaminy C (200 mg na 100 g). Zasadnicze kwitnienie złotlinu ma miejsce w maju i na początku czerwca, jednak dość często zdarza się że roślina powtarza kwitnienie we wrześniu.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.