Anturium

Egzotyczna roślina o charakterystycznych kwiatostanach, pochodząca z Ameryki. Obecnie jest uprawiana na szeroką skalę w wielu krajach, w tym także w Polsce. Ze względu na dużą trwałość anturium było przez dłuższy czas niemal obowiązkowym składnikiem wiązanek i bukietów. Dziś bardziej zyskuje na popularności jako interesująca i nietuzinkowa roślina doniczkowa, coraz częściej zdobiąc nasze mieszkania.

Nazwa

Obejmujący prawie tysiąc gatunków rodzaj Anthurium zaliczany jest do rodziny obrazkowatych (Araceae). Należy podkreślić, że należące do niego rośliny są bardzo zróżnicowane morfologicznie. Łacińska nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów : άνθος (anthos – kwiat) i ουρά (oura – ogon) i odzwierciedla charakterystyczny wygląd kwiatu. W naszym kraju od końca XIX w. funkcjonuje nazwa botaniczna kitnia, jednak znacznie bardziej powszechna i znana jest spolszczona wersja nazwy łacińskiej. W użyciu są także potoczne określenia dla anturium takie jak : język teściowej czy świński ogon. Z kolei w niektórych krajach z powodu skojarzenia kwiatu z flamingiem można się spotkać z nazwami : flamingo flower (Wielka Brytania) czy Flamingo blumen (Niemcy). Brytyjczycy używają też słówka „tailflower” (czyli „ogonek”). Dwa najbardziej znane gatunki otrzymały nazwę na cześć swoich odkrywców : Anthurium scherzerianum czyli anturium Scherzera (odkryte w 1857 r. w Gwatemali przez austriackiego podróżnika, dyplomatę i przyrodnika  – Karla von Scherzera) i Anthurium andreanum – anturium Andrego (które w 1876 r. zostało odnalezione i opisane przez Francuza – Edouarda Andre w Kolumbii).

Występowanie

Ojczyzną anturium jest Ameryka. Naturalne siedliska obejmują tropikalne  lasy Ameryki Południowej i Północnej, często obszary wyżynne i górskie (np. na południu Meksyku i Brazylii) oraz brzegi rzek. Rośliny najlepiej czują się w miejscach wilgotnych, niezbyt nasłonecznionych i bardzo ciepłych (ze średnią temperaturą około 20°C). Obszar dzikiego występowania różnych gatunków anturium rozciąga się od północnego Meksyku do południowej Brazylii, północnej Argentyny i Paragwaju. Z największym zróżnicowaniem gatunków mamy do czynienia w Panamie (gdzie można spotkać aż 82 gatunki endemiczne) oraz w Kostaryce. Dwadzieścia sześć gatunków anturium występuje endemicznie w Meksyku, po jednym w Nikaragui, Hondurasie i Gwatemali. Anturium Andrego naturalnie występuje w lasach równikowych na terenie północno-zachodniego Ekwadoru  oraz w południowo zachodniej Kolumbii, a najczęściej podawaną ojczyzną anturium Scherzera jest Kostaryka. Obecnie wiele gatunków dziko rosnących stało się rzadkością, a znaczna część jest zagrożona wyginięciem. Natomiast ogromna ilość odmian cieszy się uznaniem w uprawie w wielu krajach świata. W polskich hodowlach anturium pojawiło w latach sześćdziesiątych XX wieku i początkowo było przeznaczane prawie wyłącznie na kwiat cięty. Obecnie w handlu spotyka się sporo odmian doniczkowych, nadających się do uprawy w mieszkaniach.

Anturium
Anturium andreanum

Opis

Rodzaj Anthurium obejmuje liczne gatunki, różniące się wielkością, pokrojem, wyglądem liści czy kwiatów. Elementem wspólnym (który w dodatku najbardziej przyciąga wzrok) jest kwiatostan o charakterystycznej budowie. Jest naprawdę efektowny – składa się ze ściśle skupionych kwiatów, które tworzą rodzaj sztywnej kolby, a od dołu jest otoczony mocno rozrośniętą podsadką, najczęściej w jaskrawym kolorze (tzw. pochwą kwiatostanową). Jeden z najpopularniejszych w uprawie gatunków – anturium Andrego (Anthurium andraeanum) w naturze ma postać pnącza. Osiąga do 70 cm wysokości. Posiada duże liście (długość do 40 cm, szerokość do 16 cm) sercowatego kształtu, ułożone skrętolegle. Kwiatostan zbudowany jest z bardzo drobnych, niepozornych obupłciowych kwiatów, które tworzą kremową kolbę o długości do 10 cm, prostą lub lekko wygiętą, często z żółtym zakończeniem. Pochwa kwiatostanowa jest sercowata, z wyraźnym wcięciem u podstawy, sztywna, błyszcząca, jasnoczerwonej barwy i długości do 12 cm. Owocami są odwrotnie jajowate żółte jagody, gęsto osadzone w kolbie. Każda z nich składa się z dwóch komór, zawierających po jednym, spłaszczonym nasieniu. Drugi z najbardziej znanych gatunków, czyli anturium Scherzera, jest mniejszy (osiąga wysokość do około 0,5 m). Posiada proste, wzniesione łodygi oraz ciemnozielone, lekko zaostrzone liście, długości do 18 cm. Na szczytach pędów wyrastają kwiatostany złożone z jednolitej, zwężającej się ku górze kolby i otaczającej ją podsadki, która może być czerwona, ale także (w przypadku odmian uprawnych) zielonkawa lub biała. Matowa, lejkowatego kształtu, mocno odgina się ku dołowi. Kolba jest charakterystycznie lekko skręcona spiralnie.

Anthurium scherzerianum
Anthurium scherzerianum

Zastosowanie

Rodzaj Anthurium obejmuje całe bogactwo różnorodnych gatunków i odmian, które przede wszystkim mają znaczenie jako rośliny ozdobne. Kwiaty są bardzo wytrzymałe i właśnie dlatego anturium zrobiło na świecie karierę jako kwiat cięty. Najczęściej jest umieszczane w bukiecie z innymi kwiatami lub zielonymi dodatkami. Jego trwałość w tej postaci może wynosić nawet około miesiąca. Obecnie znane odmiany mogą mieć podsadki w różnych kolorach : białym, kremowym, zielonkawym, różowym, łososiowym, czerwonym czy fioletowym. Ozdobne są także skórzaste i lśniące liście. Anturium jest chętnie uprawiane na całym świecie, w tym także w Polsce. Warto wspomnieć, że jesteśmy jednym z najbardziej liczących się producentów tych roślin w Europie. Większość odmian obecna we współczesnej uprawie to mieszańce gatunku Anthurium andreanum, które noszą wspólne miano Anthurium x cultorum i mogą mieć różne kolory podsadek oraz kwiatostany w przedziale wielkości od 4 do aż 30 cm.

Anturium w doniczce

Jak dbać o anturium w doniczce ?

  1. Bardzo ważny jest wybór odpowiedniego stanowiska. Anturium potrzebuje rozproszonego światła. Z tego względu nie poleca się ustawiania go na parapecie okna południowego. Silne słońce powoduje żółknięcie i zamieranie kwiatostanów. Z kolei zbyt mała ilość światła może skutkować słabym kwitnieniem i płożącym się pokrojem rośliny.
  2. Podłoże powinno być żyzne i bardzo przepuszczalne; o gruboziarnistej strukturze, tak by nie doszło do zalegania wody w doniczce. Wskazany jest kwaśny odczyn gleby. Dobra będzie np. mieszanka kory sosnowej z torfem i niewielkim dodatkiem gliny oraz węgla drzewnego.
  3. Anturium nie ma dużych wymagań pokarmowych, ale nawożenie (zwłaszcza w okresie wzrostu i kwitnienia) jest wskazane.
  4. Roślinę należy podlewać z umiarem. W naturze anturium ma charakter epifitu i jest przyzwyczajone do dobrze napowietrzonego podłoża. Dbajmy więc, by gleba była stale wilgotna, ale nie zupełnie mokra. Najlepiej używać wody odstanej, o temperaturze pokojowej.
  5. Zraszanie liści jest korzystne, bowiem anturium lubi wilgotne powietrze. Nie poleca się jednak używania spryskiwacza w przypadku roślin kwitnących, ponieważ na pochwach kwiatostanowych często pozostają ślady kropel.
  6. Anturium przesadzamy raz do roku, w czasie w którym roślina nie kwitnie.

Ciekawostki

Znaczna część dziko występujących gatunków Anthurium jest obecnie wymierająca. Jak podaje Wikipedia, aż 127 gatunków anturium znajduje się w Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych, w tym 41 jako zagrożone wyginięciem. Stąd w wielu częściach świata rośliny te znajdują się pod całkowita ochroną. Choć anturium wygląda nieco groźnie jednak nie jest uznawane za roślinę trującą. Spożycie może skutkować obrzękiem warg, języka i gardła, jednak są to objawy łagodne i szybko przemijające. W liściach i łodygach znajduje się niewielka ilość kryształów szczawianu wapnia, dlatego soki roślinne mogą wywoływać wysypkę na skórze . Warto mieć anturium w swoim otoczeniu, bowiem jest to jedna z roślin oczyszczających powietrze. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, iż nie jest łatwa w uprawie, a to dlatego, że wymaga stałej, dość wysokiej temperatury i dużej wilgotności powietrza.

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.