Kolkwicja

Kolkwicja chińska (Kolkwitzia amabilis)

Egzotyczny i piękny krzew znany jako kolkwicja chińska jest w Polsce raczej mało popularny. A jest to roślina, która niezaprzeczalnie zasługuje na większą uwagę. Gatunek wyglądem przypomina nieco krzewuszkę cudowną, z którą jest często mylony. Jego ozdobą są delikatne biało – różowe kwiaty, które późną wiosną wyrastają w gęstych kiściach. Do zalet kolkwicji jako krzewu ozdobnego można zaliczyć małe wymagania oraz odporność na choroby i szkodniki.

Nazwa

Kolkwicja chińska nosi łacińskie miano Kolkwitzia amabilis (lub według niektórych, nowych klasyfikacji – Amabilis Linnaea). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju kolkwicja, który jest częścią rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska niemieckiego botanika Richarda Kolkwitza, żyjącego w latach 1873 – 1956. Została nadana roślinie przez innego znawcę flory – Paula Graebnera. Słówko amabilis użyte w nazwie gatunkowej jest tłumaczone jako „piękna”, „miła” albo „cudowna”. W niektórych krajach kolkwicja chińska jest znana jako „piękny krzew” (beauty bush) lub „chiński krzew piękności”.

Kolkwicja chińska (Kolkwitzia amabilis)

Występowanie

Ojczyzną kolkwicji chińskiej (jak sama nazwa wskazuje) są Chiny, a zasadzie ich środkowa część. Jednak obecnie nie jest łatwo spotkać przedstawicieli tego gatunku w stanie dzikim. W naturze można kolkwicję zaobserwować jedynie w kilku chińskich prowincjach (np. Henan, Hubei czy Anhui), gdzie jest składnikiem zarośli porastających skaliste zbocza górskie. Jak podają źródła ze względu na coraz więcej zagrożeń dla środowiska naturalnego, postuluje się objęcie tego gatunku szczególną ochroną. Obecnie większość egzemplarzy kolkwicji to rośliny ozdobne. Są one uprawiane w parkach i ogrodach w wielu miejscach na świecie i to już od dłuższego czasu (przedstawiciele gatunku trafili z Azji do Europy i Ameryki Północnej na początku XX w.). Kolkwicję chińską można spotkać także w Polsce, choć roślina dopiero zyskuje uznanie i popularność w naszym kraju.

Kolkwicja chińska

Opis

Kolkwicja chińska jest rozłożystym krzewem. Osiąga maksymalnie do 4 – 5 m wysokości (przeważnie około 2 – 2,5 m) i do 4 m szerokości. Jej gałęzie na ogół łukowato się wyginają. Młode pędy są delikatnie owłosione, starsze pokrywa jasnobrązowa, łuszcząca się płatowato kora. Liście wyrastają naprzeciw siebie, na króciutkich ogonkach. Mają szeroko-jajowaty lub eliptyczny kształt i są ostro zakończone. Pojedynczy liść ma do 7,5 cm długości i do 3 cm szerokości. W okolicach unerwienia liści i na brzegu blaszki wyrastają drobne włoski. Jesienią liście żółkną, a na zimę opadają. Największą ozdobą kolkwicji chińskiej są kwiaty, które pojawiają się maju – czerwcu na zeszłorocznych pędach. Wyrastają na owłosionych ogonkach i tworzą kwiatostany w formie wiechy. Płatki korony(w liczbie 5) są zrośnięte ze sobą u nasady na kształt rurki, a na końcach rozszerzają się tworząc dwie wargi. Każdy kwiat ma do 2 cm długości, kremowo-białą barwę z różowym odcieniem oraz pomarańczowy wzór na dolnej wardze. Słupek jest jeden, a pręcików cztery. Od zewnętrznej strony płatki są pokryte aksamitnymi włoskami. Kwiaty przyciągają owady, które dokonują zapylenia. W jego wyniku powstają owoce w postaci jajowatych, owłosionych niełupek o charakterystycznym wyglądzie. Ich dojrzewanie ma miejsce późnym latem (w sierpniu – wrześniu).

Kolkwicja chińska

Zastosowanie

Opisywany gatunek znalazł zastosowanie jako krzew ozdobny, sadzony w parkach i ogrodach oraz na miejskich skwerach. Jako jedną z największych jego zalet często podaje się fakt, iż kwitnie nieco później od innych typowo wiosennych krzewów. Roślina nadaje się na żywopłot i żywe ekrany. Może być sadzona pojedynczo lub w grupach. Ładnie wygląda w towarzystwie innych kwitnących krzewów, np. o kontrastowo zabarwionych kwiatach. Kolkwicja najlepiej czuje się na stanowiskach słonecznych lub w półcieniu, a duża ilość światła słonecznego przyczynia się do obfitego kwitnienia. Lubi gleby żyzne, wilgotne i przepuszczalne, z domieszką piasku i gliny. W miarę potrzeb roślina może być przycinana, ale najlepiej jeśli robi się to po przekwitnięciu kwiatów. Co kilka lat zaleca się tzw. cięcie odmładzające, które jest bardziej radykalne. Gatunek nie ma dużych wymagań w zakresie pielęgnacji – zwykle wystarczy niezbyt obfite podlewanie i nieczęste (1-2 razy w roku) nawożenie nawozem mineralnym. Kolkwicję można spotkać również w Polsce, ale krzew ten nie zdobył u nas dużej popularności. Przyczyną jest być może wrażliwość gatunku na mróz – w czasie cięższych zim roślina może u nas przemarzać. Warto wspomnieć, że wyhodowano kilka odmian ozdobnych kolkwicji.

Kolkwicja – owoce

Ciekawostki

Krzew kolkwicji przez długi czas w ogóle nie był znany poza swoją ojczyzną. Najpierw zwrócił na niego uwagę jezuicki misjonarz Giuseppe Giraldi. On to odkrył roślinę w Shensi, a nieco później w prowincji Hubei zauważył go EH. Wilson, dzięki któremu krzew zaczął być uprawiany w Stanach Zjednoczonych na początku XX w. Wkrótce też trafił do Europy. Wygląd kolkwicji chińskiej w dużej mierze jest skorelowany z warunkami w jakich dany egzemplarz rośnie – słoneczne stanowisko nie tylko wpływa dodatnio na obfitość kwitnienia, ale także powoduje, że krzew kolkwicji jest bardziej gęsty i zwarty (luźniejsze formy przybierają egzemplarze rosnące w półcieniu).

Treści zawarte w serwisie roslinariusz.pl mają wyłącznie charakter informacyjny i nie mogą służyć za źródło wiedzy medycznej czy zastępować konsultacji medycznej. Redakcja odradza wykorzystywanie informacji zawartych w serwisie roslinariusz.pl w celach medycznych i nie bierze odpowiedzialności wynikającej z zastosowania tych informacji w jakimkolwiek celu.